"Münaqişə vəziyyətlərində daha güclü qanunvericilik bazaları .... " - Səadət Yusifova

Mədəniyyət Nazirliyi, Icesco nun birgə təşkilatçılğı ilə Şuşada “Postmünaqişə dövründə mədəni irsin qorunması və dirçəldilməsi” mövzusunda I İslam Dünyası Mədəniyyət Forumu keçirilir.

Ajans.az xəbər verir ki, açılış nitqini Mədəniyyət nazirinin müavini Səadət Yusifova edib.

Onun dedikləri aşağıdakılardır:

"Zati-aliləri, 

 Hörmətli Nümayəndələr, 

 Xanımlar və cənablar,

 Sizi Azərbaycanın mədəni qəlbi və 2024-cü il üçün İslam dünyasının Mədəniyyət Paytaxtı elan edilmiş Şuşada salamlamaqdan böyük məmnunluq və şərəf hissi duyuram. Bu gün biz “Münaqişədən sonrakı dövrdə mədəni irsin qorunması və canlandırılması” mövzusunda bu həyati əhəmiyyət kəsb edən və ilk İslam Dünyası Forumuna toplaşmışıq.

 Bu mühüm görüşün birgə təşkilinə görə İSESKO-ya və dövrümüzün ən aktual problemlərindən birini həll etmək üçün bir araya gələn bütün iştirakçılara minnətdarlığımı bildirmək istərdim.

 “Şuşa-2024 İslam Dünyasının Mədəniyyət Paytaxtı”nın fəaliyyət planının mühüm tərkib hissəsi olan bu Forum bizim üçün çox önəmlidir.  Və bu gün burada həm də İslam Dünyası Forumu üçün toplaşaraq, biz bu simvolik ili fəaliyyətə çağırış - şəxsiyyətimiz üçün ən müqəddəs olanı, yəni mədəni irsimizi qorumaq öhdəliyi ilə taclandırırıq.

 Bu Forumun mövzusu - münaqişədən sonra mədəni irsin qorunması Azərbaycanda dərin rezonans doğurur.  Təəssüf ki, biz silahlı münaqişənin mədəni sərvətlərimizə dağıdıcı təsirini öz üzərimizdən yaşadıq.  Mədəni obyektlərin dağıdılması, talan edilməsi və təhqir olunması təkcə bizim keçmişimizdən məhrum edilmir, həm də kollektiv yaddaşımızın təməlini sarsıdır.

 İSESCO-ya üzv dövlətlərin siyasətçiləri, ekspertləri, mədəniyyət xadimləri, alimləri ilə birlikdə biz silahlı münaqişələr zamanı və ondan sonra İslam dünyasında mədəni irsin qorunması, qorunması və canlandırılması problemlərini həll etməyi qarşıya məqsəd qoymuşuq.  Forumda praktiki strategiyalar, birgə səylər və münaqişə zonalarında tez-tez təhlükə altında olan zəngin və müxtəlif mədəni irsin qorunmasında İslam əməkdaşlığının rolu müzakirə olunacaq.

 Bu forum sadəcə bir toplantı deyil;  hərəkətə çağırışdır.  Bu, İslam dünyası xalqları üçün bir fürsətdir:

 ·        Bütün İslam dünyasında münaqişələr zamanı mədəni irsə dəyən zərərin tam həcmini qiymətləndirin

 ·        Tarix, incəsənət və şəxsiyyətin gələcək nəsillər üçün qalmasını təmin edərək, münaqişələrdən təsirlənən mədəniyyət obyektləri üçün mühafizə tədbirlərini gücləndirin

 · Mədəni ərazilərin qorunması, bərpası və canlandırılmasında təcrübə və ən yaxşı təcrübələr.

 ·        Münaqişə vəziyyətlərində mədəni irsin qorunması üçün daha güclü qanunvericilik bazalarını müdafiə etmək və gələcək nəsillər üçün mədəni irsin qorunması üçün davamlı strategiyalar hazırlamaq.

 ·        Ortaq mədəni irsimizin gücü vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqu və anlaşmanı təşviq edin.

 ·        Mədəni irsin icmanın yenidən qurulması və barışıq proseslərinə inteqrasiyası yollarını araşdıraraq, münaqişədən sonrakı kontekstlərdə mədəni irsin bərpası və canlandırılmasına diqqət yetirin.

Hörmətli iştirakçılar,

 Bu forumun mövzuları çox aktualdır, lakin mən Azərbaycan üçün xüsusilə vacib olan bir neçə mövzunu vurğulamaq istərdim:

 -        Burada təmsil olunan digər xalqlarla birlikdə Azərbaycanın nümunəsi silahlı münaqişənin mədəni irsə dərin təsirini nümayiş etdirir.  Biz münaqişənin mədəni kimliyi silmək üçün bir vasitə kimi necə istifadə oluna biləcəyini gördük.  Bu təcrübələri bölüşmək, zərəri sənədləşdirmək və mədəniyyətlərarası dialoqda və sülh quruculuğunda mədəni irsin rolunu müdafiə etmək çox vacibdir.

 -        İSESKO, YUNESKO və digər beynəlxalq qurumların rolu əvəzsizdir.  Biz 1954-cü il Haaqa Konvensiyası kimi konvensiyaların icrasını gücləndirməliyik.  Bundan əlavə, həm qanunvericilik bazalarına, həm də zəngin ənənələrimizə əsaslanaraq, irsin qorunmasına islami yanaşmanın inkişaf etdirilməsinin vacibliyinə inanırıq. 

 -        Bundan əlavə, mədəni irsin qorunmasına yerli icmaların fəal iştirakı olmadan nail olmaq mümkün deyil.  Onların bilikləri, adət-ənənələri və təcrübələri effektiv qorunma və canlandırma üçün vacibdir.

 Son beş il ərzində Azərbaycan münaqişədən sonrakı dövrdə əhəmiyyətli səylər göstərmiş və işğaldan azad edilmiş ərazilərində mədəni irsinin bərpası və qorunub saxlanmasına sadiqdir.  Biz bu ərazilərdə dəymiş ziyanın sənədləşdirilməsi, tarixi abidələrin bərpası, mədəni həyatın canlandırılması üzərində işləyirik.  Biz hesab edirik ki, mədəni irsin qorunub saxlanması təkcə daşların və artefaktların qorunması məsələsi deyil;  kimliyimizi, tariximizi və kollektiv yaddaşımızı qoruyub saxlamaqdır.

 Bu kontekstdə biz İSESKO-nun İslam dünyasının mədəni irsinin qorunması və təbliğində yorulmaz fəaliyyətini dərindən qiymətləndirir və bu mühüm işdə əməkdaşlığımızı və birgə səylərimizi davam etdirməyə sadiqik.

 Bu forum üçün planlaşdırılan iki panel müzakirəsi – biri “Beynəlxalq Mühafizə Mexanizmləri” və digəri “Texnologiya və İnnovasiyaya diqqət yetirməklə Qorunma və Canlandırma” mövzularında dəyərli fikirlər verəcək və konkret fəaliyyət planlarının hazırlanmasına töhfə verəcək.

 Əminəm ki, bizim birlikdə keçirəcəyimiz vaxt dərin müzakirələr, məhsuldar əməkdaşlıqlar və ortaq irsimizin qorunub saxlanması üçün ortaq öhdəliklə yadda qalacaq.  Ümidvaram ki, bu forum münaqişədən sonrakı regionlarda mədəni irsin qorunmasını və canlandırılmasını təmin edəcək və İslam mədəniyyətinin zəngin qobelenlərinin gələcək əsrlər boyu çiçəklənə biləcəyi bir dünya qurmaq üçün konkret fəaliyyətlərə və davamlı tərəfdaşlıqlara yol açacaq. 

 Bu məqsədlə hamınıza səmərəli müzakirələr və uğurlu forum arzulayıram.

 Təşəkkür edirəm".

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.