Qlobal fəlakət AŞKAR EDİLDİ - XƏBƏRDARLIQ

Dünya okeanları əvvəllər düşünüldüyündən də pis vəziyyətdədir.

Ajans.az xəbər verir ki, Böyük Britaniya və ABŞ alimlərinin apardığı yeni genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, dəniz suyunun turşuluq səviyyəsi artıq “planetar sərhədi” – təbii sistemlərin ekosistemin sabitliyini saxlamaq qabiliyyətini itirdiyi xətti keçib. 

Bu o deməkdir ki, okeanların turşulaşması prosesi çox uzağa gedib və artıq dəniz həyatının mövcudluğunu təhdid edir. Araşdırma “Global Change Biology” jurnalında dərc olunub.

Okean atmosferdən karbon qazını udduqda turşulaşma baş verir. CO₂ karbon turşusu yaratmaq üçün su ilə reaksiyaya girərək pH səviyyəsinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Bu, kimyəvi tarazlığı pozur və mərcan və istiridyələrdən tutmuş "dəniz kəpənəkləri" kimi tanınan mikroskopik mollyuskalara qədər dəniz orqanizmlərinin qabıqlarını məhv edir. Nəticələrə müdafiənin zəifləməsi, doğum nisbətinin azalması və heyvanların ölümü daxildir.

Tədqiqat müəyyən edib ki, 2020-ci ilə qədər okeanın orta vəziyyəti artıq təhlükəli həddə yaxınlaşıb: suyun tərkibindəki kalsium karbonatın miqdarı sənayedən əvvəlki dövrlə müqayisədə 20 faizdən çox azalıb. 200 metr dərinlikdə qlobal suların 60 faizində kritik səviyyə artıq keçib - dəniz flora və faunasının əksər növləri burada yaşayır.

Təkcə tropik mərcan rifləri deyil, həm də çoxlu müxtəlif orqanizmlərin yaşadığı dərin dəniz ekosistemləri də təhlükə altındadır.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu prosesi dayandırmağın yeganə yolu qlobal CO₂ emissiyalarını azaltmaqdır. Bununla belə, səyləri ən həssas növlərin qorunmasına yönəltmək təcili olaraq lazımdır. Əks halda, bəşəriyyət planetdəki həyatın davamlılığının asılı olduğu bütün ekosistemləri itirə bilər.