Avropa birliyi və ABŞ tariflər üzrə razılaşır

ABŞ-la ticarət danışıqları üçün son tarix yaxınlaşarkən, Avropa Birliyi və ABŞ əsas bir razılaşmaya doğru irəliləyir. Daha detallı sahələr üzrə mübahisələr isə sonrakı mərhələyə saxlanılır.

Ajans.az euronews-a istinadən xəbər verir ki, diplomat və Avropa Birliyi rəsmisinin bildirdiyinə görə, Avropa Birliyi və ABŞ 9 iyul tarixindəki son tarixinədək tariflər üzrə mübahisəni həll etmək üçün genişmiqyaslı deyil, başlıq xarakterli “siyasi anlaşma” formasında razılığa gəlmək üzrədirlər.

“Əgər razılaşma əldə olunacaqsa, ən real nəticə ümumi çərçivə və ya ‘prinsip razılaşması’ olacaq — vaxt məhdudiyyətlərinə görə, bu, ABŞ-ın Böyük Britaniya və ya hətta Çin ilə əldə etdiyi razılığa bənzəyəcək,” — yüksək vəzifəli bir AB diplomatı bildirib və əlavə edib: “Bu, detallı, geniş ticarət sazişi deyil, daha çox siyasi anlaşma olacaq və daha konkret razılaşmalar üçün zəmin yaradacaq.”

Potensial razılaşma bazar ertəsi Brüsseldə keçirilən qapalı qapılar arxası görüşdə müzakirə olunub, burada Avropa Komissiyası rəsmiləri AB səfirlərinə AB ilə ABŞ arasındakı davam edən danışıqlar barədə məlumat veriblər. Səfirlər ABŞ-ın yeni əks-təklifi barədə də məlumatlandırılıb ki, diplomatlardan biri bunun “heç bir konkret məqamı olmadığını” bildirib.

AB və ABŞ iyulun 9-dakı son tarix qarşısında təzyiq altındadırlar; əgər danışıqlar uğursuz olarsa, ABŞ Prezidenti Donald Trump AB məhsullarına 50% rüsum tətbiq etmək hədəsi irəli sürüb.

Martın ortalarından bəri Vaşinqton yeni siyasət tətbiq edib ki, bu da bütün dünya üzrə ticarət tərəfdaşları ilə əlaqələrini sual altına qoyur. ABŞ hazırda AB poladı və alüminiumuna 50%, avtomobillərə 25%, və bütün AB idxalına 10% rüsum tətbiq edir.

Həftələrlə nəticəsiz müzakirələrdən sonra, Komissiya — 27 üzv dövlətin ticarət məsələlərində danışıqlar mandatına sahib olan orqan — ilə Trump administrasiyası arasında iyunun ortalarında danışıqlar başlayıb, amma nəticəsi hələ qeyri-müəyyəndir.

Komissiya əvvəlcə sənaye məhsulları üzrə sıfır rüsum razılaşmasını və ABŞ-ın sıxılmış təbii qazı kimi strateji malların alınmasını təklif etmişdi. Lakin indi görünür ki, AB idxalına minimum 10% rüsumla razılaşmaq üzrədirlər. Daha aşağı rüsumlar isə təyyarə kimi transatlantik istehsal zəncirləri bir-birinə bağlı olan strateji sektorlar üçün müzakirə oluna bilər.

Bununla belə, üzv dövlətlər 10% baza rüsumlu potensial razılaşma mövzusunda bölünüblər. Almaniya və İtaliya bu razılaşmanı dəstəkləyir, İrlandiya və Fransa kimi ölkələr isə daha skeptik mövqedədirlər.

“Əgər ABŞ 10% rüsumu saxlayarsa, ABŞ-dan idxal olunan mal və məhsullar üzrə kompensasiya olmalıdır,” — Fransa Prezidenti Emmanuel Makron 26 iyun tarixində AB sammitindən sonra bildirib və əlavə edib: “Rüsum bərabər olmalıdır — 10%-ə 10% və ya 10%-ə bərabər.”

İkinci bir AB diplomatı Euronews-a deyib ki, razılaşma qəsdən qısa tutulacaq ki, tərəflər müxtəlif sahələrdə daha ətraflı və detallı razılaşmalara çata bilsinlər.

“Bəzi sahələr müzakirə oluna bilər, digərləri isə yox,” — AB rəsmisi bildirib.

Komissiya rəsmiləri səfirlərdən “asimmetrik razılaşma” ssenarilərini — yəni AB-nin ABŞ-dan daha çox güzəştlər verməsi ehtimalını, razılaşmanın olmaması halını və AB-nin qarşılıqlı tədbirlər görmə imkanını nəzərdən keçirməyi xahiş ediblər.

Eyni görüşdə Komissiya mayın 8-də təqdim olunmuş ikinci qarşı tədbirlər siyahısının hələ işlənməkdə olduğunu bildirib. Üçüncü bir AB diplomatı qeyd edib ki, bu siyahı sənaye rəyinə açıq olub və üzv dövlətlər hələ rəsmi olaraq onu qəbul etməlidirlər.

Təklif edilən siyahı 95 milyard avro dəyərində ABŞ məhsullarını hədəfləyir. Bu, Donald Trump 90 günlük atəşkəs elan edənə qədər dayandırılan 21 milyard avro dəyərində ABŞ məhsullarına qarşı ilk qarşı tədbirlər siyahısına əlavə olacaq.

Komissiyanın ekspert qrupu bu həftə Vaşinqtonda danışıqları irəli aparmaq üçün səfərdədir.

AB-nin ticarət komissarı Maroş Šefçoviç çərşənbə günü oraya səfər edib və cümə axşamı ABŞ tərəfdaşları — Ticarət Katibi Howard William Lutnick və Ticarət Nümayəndəsi Jamieson Lee Greer ilə görüşəcək.

Bazar ertəsi Šefçoviç bildirib ki, blok “mümkün olan prinsip razılaşması üçün ABŞ təkliflərinin ilk layihəsini” alıb.